Historia PSP 31 w Opolu
Historia Publicznej Szkoły Podstawowej nr 31 im. UNICEF w Opolu
Od szkoły w Czarnowąsach do PSP nr 31 im. UNICEF w Opolu
Historia powstania Szkoły Podstawowej w Czarnowąsach, według informacji kronikarskich, sięga roku 1830. Była to wówczas szkoła katolicka, działająca pod patronatem królewskim. Pracował w niej jeden nauczyciel wraz z pomocnikiem.
Od 1 kwietnia 1911 roku szkoła odeszła od zarządu kościelnego. W tym samym roku budynek, w którym mieszkali nauczyciele, został zaadaptowany na potrzeby szkoły. Rozbudowano klatkę schodową i urządzono osiem pomieszczeń klasowych. Budynek, w którym mieszkał dyrektor szkoły, został rozebrany, a dyrektor zamieszkał w nowym budynku. W roku szkolnym 1911 do szkoły uczęszczało 515 uczniów, a pracowało w niej siedmiu nauczycieli.
Kolejną rozbudowę szkoły datuje się na rok 1934, kiedy rozpoczęto budowę budynku mieszczącego cztery klasy, czyli dzisiejszego przedszkola. Budowę ukończono 1 maja 1935 roku.
W roku 1936, za rządów Adolfa Hitlera, zmieniono nazwę miejscowości z Czarnowanz na Klosterbuck. Liczba uczniów w latach 1912–1936 wahała się od 400 do 600, natomiast w szkole uczyło średnio ośmiu nauczycieli. Z kroniki dowiadujemy się, że szczególna germanizacja mieszkańców nastąpiła w okresie dyktatury Hitlera. Stanowiska nauczycieli obsadzano wtedy wyłącznie rdzennymi Niemcami.
Posiadana przez szkołę kronika, pisana pięknym niemieckim gotykiem, kończy się na roku 1941, ponieważ pozostała jej część z lat wojennych została zniszczona.
Odbudowa polskiej szkoły po II wojnie światowej
W roku 1945 władze polskie obejmowały Śląsk i organizowały życie gospodarcze, polityczne oraz kulturalne na terenie ówczesnego powiatu opolskiego. 9 kwietnia 1945 roku do Czarnowąs przybył Antoni Janik, nauczyciel z Częstochowy, aby organizować tutejszą szkołę.
Wieś była poważnie zniszczona i wypalona. Podobny stan przedstawiał budynek szkoły. Ówczesny wójt Józef Słota dostarczył spis dzieci w wieku szkolnym. Wspólnie z kierownikiem szkoły i mieszkańcami rozpoczęto remont placówki. 16 kwietnia 1945 roku przybyła pierwsza grupa nauczycieli, a już 20 kwietnia rozpoczęto naukę w trzech zespołach klasowych.
Wśród dzieci około 80% nie znało języka polskiego wcale lub znało go bardzo słabo. Praca była trudna, uczono przede wszystkim języka polskiego, śpiewu i historii. W tym roku szkolnym nauka trwała do 15 lipca.
Pierwszy prawdziwy rok szkolny 1945/1946 rozpoczęto 3 września 1945 roku uroczystym nabożeństwem w kościele parafialnym. Do pracy szkolnej przystąpiło sześciu nauczycieli. Naukę zorganizowano w ośmiu klasach, w tym dwóch pierwszych.
W grudniu 1945 roku, z okazji otwarcia mostu na Małej Panwi, kierownik szkoły zaprosił wojewodę, któremu pokazano trudne warunki pracy nauczycieli i nauki dzieci. Wojewoda uznał, że pomoc jest niezbędna. Pokryto wówczas dach szkoły, zrujnowany podczas działań wojennych.
W roku szkolnym organizowano wiele imprez dochodowych na rzecz szkoły. Udało się także powołać Komitet Rodzicielski. Przy jego pomocy oraz wsparciu miejscowego społeczeństwa ufundowano szkole sztandar, który został poświęcony 6 czerwca 1946 roku.
W kolejnych latach szkolnych funkcjonowało już 13 zespołów klasowych, a liczba uczniów wynosiła około 500. Uczniowie brali udział w dożynkach w Opolu oraz wystawiali różne baśnie dla mieszkańców wsi.
W kwietniu 1946 roku w Warszawie został zarejestrowany pierwszy w Polsce Ludowy Zespół Sportowy. Jego założycielem i pierwszym prezesem był kierownik szkoły Antoni Janik – wielki pasjonat sportu.
Rozwój szkoły w latach powojennych
W latach powojennych kontynuowano remont szkoły i jej otoczenia. Poszerzano boisko, budowano scenę na wolnym powietrzu, rozwijano działalność organizacji szkolnych.
Jedną z najaktywniejszych organizacji było PCK. Pod opieką Klementyny Janik wystawiono baśń „Kopciuszek”, a za zarobione pieniądze zakupiono pierwsze radio do świetlicy oraz przeznaczono środki na wycieczkę do Częstochowy.
Do szkoły uczęszczali także uczniowie z Domu Dziecka prowadzonego przez siostry Jadwiżanki z miejscowego klasztoru. Już w roku szkolnym 1947/1948 wyjątkowo duża liczba młodzieży, około 20%, wybrała szkoły średnie: ogólnokształcącą, handlową i liceum pedagogiczne.
W latach 1948–1950 porządkowano teren wokół szkoły, budowano boiska do koszykówki i siatkówki oraz urządzano bibliotekę szkolną. Pracowało już jedenastu nauczycieli, a liczba uczniów wynosiła około 500. Na terenie szkoły działały między innymi SKO, PCK i Koło Odbudowy Warszawy.
Lata 1950–1970
W roku szkolnym 1950/1951 nastąpiła zmiana na stanowisku dyrektora szkoły. Miejsce Antoniego Janika zajął Józef Rogulski.
W latach 1950–1960 liczba uczniów zmalała do około 200. Na początku lat pięćdziesiątych zorganizowano harcerstwo. Harcerze pracowali przy urządzaniu Spółdzielni Produkcyjnej w Borkach, brali udział w pracach polowych i sadzeniu lasu.
W tym okresie uczniowie zaczęli osiągać wysokie lokaty w olimpiadach i konkursach na szczeblu rejonowym oraz wojewódzkim. W roku szkolnym 1954/1955 chór prowadzony przez panią J. Chojnicką zdobył drugie miejsce w województwie. Koło techniczne prowadzone przez J. Rogulskiego brało udział w centralnej olimpiadzie technicznej. Koło sportowe startowało w igrzyskach harcerskich.
W 1959 roku po raz pierwszy obchodzono w Polsce Dzień Nauczyciela. W tym samym roku w szkole zorganizowano Spółdzielnię Uczniowską. Co roku studenci Studium Nauczycielskiego w Opolu odbywali w naszej szkole praktyki.
W latach 1960–1970 liczba uczniów sukcesywnie zwiększała się od 200 do 500. W 1961 roku specjalna komisja budowlana stwierdziła, że budynek starej szkoły wymaga kapitalnego remontu. Rozebrano stare piece kaflowe, przeprowadzono remont stropów i klatki schodowej. Jesienią 1961 roku szkoła otrzymała pierwszy telewizor podarowany przez Hutę Batory z Chorzowa.
Od 1965 roku do szkoły zaczęli uczęszczać uczniowie klas V, VI i VII ze szkoły w Borkach. W kolejnych latach wprowadzano koła przedmiotowe. Aktywnie działał Komitet Rodzicielski, który wspierał zakup książek do biblioteki i pomocy naukowych.
Lata 70. i 80. – nowy budynek, sala gimnastyczna i Izba Regionalna
W roku szkolnym 1971/1972 Elżbieta Stachowska, Anna Kowalińska oraz Antoni Janik przygotowali dla mieszkańców turniej kopernikowski połączony z konkursami i inscenizacją o Mikołaju Koperniku. W tym samym roku na emeryturę odszedł J. Rogulski, a jego miejsce zajął mgr Władysław Byczko.
Szkoła przez trzy lata pełniła rolę Gminnej Zbiorczej Szkoły. W 1974 roku zlikwidowano Gminę w Czarnowąsach, a wraz z nią szkołę zbiorczą. W 1975 roku dyrektorem szkoły została mgr Krystyna Dawidowska, a jej zastępcą mgr Elżbieta Stachowska.
W 1973 roku rozpoczęła się budowa Elektrowni Opole, co znacząco zmieniło krajobraz wsi. Na miejscu boisk i terenów rekreacyjnych zaczęto wznosić budynek szkolny, który pierwotnie miał służyć elektrowni jako szkoła przyzakładowa. Dzięki staraniom mieszkańców i petycjom decyzja została zmieniona.
W 1978 roku uczniowie otrzymali nowy, dwupiętrowy budynek szkolny – jak na owe czasy bardzo przestronny i nowoczesny. Przez wiele lat firma budująca elektrownię była opiekunem szkoły.
W latach osiemdziesiątych rozpoczęto budowę sali gimnastycznej. Oddano ją do użytku w 1988 roku. Była to największa sala w całej gminie.
W 1986 roku szkoła włączyła się w obchody 40-lecia pierwszego ludowego klubu sportowego w Polsce – LZS „Swornica”. Przy tej okazji wyasfaltowano boisko szkolne i urządzono na nim boisko do piłki ręcznej.
W 1985 roku obchodzono uroczyście 40-lecie szkoły i rozpoczęto działania związane z nadaniem szkole imienia Ernsta Thälmanna. 18 października 1986 roku szkole nadano to imię. W szkole urządzono także Izbę Regionalną.
Po zmianach politycznych w kraju imię szkoły zaczęło budzić zastrzeżenia Rady Pedagogicznej i rodziców. W 1990 roku szkoła przestała mieć patrona i przeszła pod samorząd gminy Dobrzeń Wielki.
Lata 90. – szkoła samorządowa i nowe wyzwania
W 1991 roku na emeryturę odeszła dyrektor mgr Krystyna Dawidowska. Obowiązki dyrektora objęła mgr Elżbieta Stachowska, wybrana jednogłośnie przez Radę Pedagogiczną. Zastępcą dyrektora została mgr Czesława Bil. W lutym 1992 roku ogłoszono konkurs na dyrektora szkoły, który wygrała mgr Elżbieta Stachowska.
Lata 1990–1995 były okresem dużych zmian w kraju i w szkole. Po wielu latach do szkoły wróciła religia. Stopniowo język niemiecki zastępował język rosyjski w klasach V–VIII. W szkole pojawił się nowy organ – Rada Rodziców.
W latach 1995–1999 do szkoły uczęszczało 350–380 dzieci. Działały liczne koła przedmiotowe: polonistyczne, matematyczne, chemiczne, geograficzne, plastyczne, muzyczne, informatyczne i regionalne. Bardzo efektywne były zajęcia Szkolnego Koła Sportowego i Szkolnego Koła PCK.
Uczniowie odnosili sukcesy w konkursach plastycznych, recytatorskich i sportowych. W roku szkolnym 1995/1996 chłopcy zdobyli złoty medal, a dziewczęta brązowy medal na Wojewódzkich Igrzyskach Szkół Wiejskich. Uczennice klas ósmych zakwalifikowały się do etapu wojewódzkiego konkursu polonistycznego.
Nauczyciele rozpoczęli realizację innowacji pedagogicznych. Dużym sukcesem okazał się program edukacji ortograficznej, którego efektem był pierwszy Gminny Konkurs Ortograficzny w roku szkolnym 1996/1997. Konkurs ten stał się imprezą cykliczną.
Rada Rodziców aktywnie wspierała szkołę, organizując festyny, dofinansowując wycieczki, zakup książek do biblioteki, nagrody i pomoce dydaktyczne.
W omawianych latach efektywnie działał Samorząd Szkolny. Organizował powitanie wiosny, Święto Ziemi, Walentynki, konkursy wielkanocne i ekologiczne oraz akcje charytatywne, między innymi „Wszystko dla dzieciaka” i WOŚP.
W roku szkolnym 1998/1999 szkoła została wytypowana przez Zarząd Gminy do akcji MEN „Pracownia internetowa w każdej gminie”. Dzięki temu otrzymała 10 komputerów oraz drukarki laserową i atramentową.
Reforma edukacji i powstanie Zespołu Szkół
W roku szkolnym 1999/2000 weszła w życie reforma edukacji. W klasach I–III wprowadzono nauczanie zintegrowane, a w Czarnowąsach powołano Publiczną Szkołę Podstawową oraz Publiczne Gimnazjum jako odrębne placówki.
W roku szkolnym 2000/2001 odbył się Dzień Europejski zainicjowany przez panią Annę Kowalińską. Uczniowie prezentowali wybrane kraje, przygotowywali wystawy, plakaty, gazetki, potrawy oraz brali udział w konkursach językowych, plastycznych i sportowych.
23 maja 2002 roku uchwałą Rady Gminy Dobrzeń Wielki powołano Zespół Szkół w Czarnowąsach, który rozpoczął działalność 1 września 2002 roku. Objął on Publiczną Szkołę Podstawową oraz Publiczne Gimnazjum.
25 czerwca 2002 roku odbył się konkurs na dyrektora zespołu. Wygrała go mgr Ewa Drop, a wicedyrektorem została mgr inż. Halina Wosch. Dotychczasowa dyrektor szkoły mgr Elżbieta Stachowska oraz wicedyrektor mgr Czesława Bil przeszły na emeryturę.
Lata 2002–2011 – innowacje, projekty i współpraca międzynarodowa
W latach 2002–2011 do Zespołu Szkół uczęszczało 370–426 uczniów. Mogli oni rozwijać swoje pasje w licznych kołach: polonistycznym, matematycznym, chemicznym, plastycznym, wokalnym, teatralnym, fizycznym, biologicznym, komputerowym, języka niemieckiego, historycznym oraz sportowym.
Od listopada 2004 roku działało Szkolne Koło PTTK. Powstały gazetki szkolne „Pinezka” oraz „Biuletyn Logopedyczny”. Kontynuowano innowacje „Edukacja ortograficzna” i „Edukacja regionalna”, a także wprowadzano nowe, między innymi „Spotkania z komputerem”, „Kolorowa ortografia” oraz „Rosnę zdrowo”.
Organizowano wiele uroczystości i wydarzeń. Szkoła gościła dzieci z Ukrainy, dyrektorów szkół zrzeszonych w Stowarzyszeniu Szkół Innowacyjnych Regionu Opolskiego, reprezentantów Kuratorium Małopolskiego, nauczycieli i samorządowców z Niemiec.
W roku szkolnym 2008/2009 odbyło się spotkanie autorskie z Grzegorzem Kasdepke. W styczniu 2009 roku, dzięki współpracy z IPN, zorganizowano seminarium edukacyjne dla uczniów gimnazjum na temat najnowszej historii Śląska Opolskiego. W maju tego samego roku odbył się Koncert Pieśni Patriotycznych.
W roku szkolnym 2010/2011 świętowano Dzień Chopinowski. Uczniowie przygotowali scenki z życia Fryderyka Chopina, odbył się konkurs na szkolnego Chopina, a z recitalem wystąpiła pianistka Joanna Wocławek-Hornik.
Aktywnie działał Samorząd Uczniowski, organizując dyskoteki, Dzień Chłopaka, Dzień Kobiet, Walentynki, Mikołajki oraz szkolny program „Mam Talent”.
Po wejściu Polski do Unii Europejskiej uczniowie uczestniczyli w projektach międzynarodowych. Brali udział między innymi w programach „Elementarz tolerancji” oraz „Śpiewający obywatel Unii Europejskiej”. Współpracowali z młodzieżą z Łotwy, Rumunii, Węgier, Czech, Słowacji, Ukrainy, Armenii, Gruzji i Włoch.
Pokłosiem tych wydarzeń było utworzenie Stowarzyszenia MUW – Młodzi Uczestnicy Wymian, które skupiało uczniów, absolwentów i nauczycieli. Stowarzyszenie organizowało Matematyczne Wędrówki oraz Matematyczne Wakacje dla najmłodszych.
Pomoc uczniom i współpraca ze środowiskiem
Szkoła od lat podejmowała działania wspierające dzieci potrzebujące pomocy finansowej. Od listopada 2002 roku funkcjonował program autorski „Nasi przedsiębiorcy – naszym dzieciom”, którego pomysłodawcą była dyrektor Ewa Drop. W pierwszym roku działalności objęto nim 40 uczniów, a uczestniczyło w nim 18 okolicznych firm.
Uruchomiono również programy „Wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci z terenów wiejskich” oraz „Wyprawka dla pierwszoklasisty”.
Od wielu lat przyjacielem uczniów jest dawny mieszkaniec Czarnowąs, pan Bernhard Serwuschok, mieszkający w Niemczech i działający w organizacji „Krzyż Maltański”. Wielokrotnie wspierał szkołę, dostarczając słodycze, sprzęty i pomoce dydaktyczne.
Bardzo ważna była również współpraca z rodzicami. Rada Rodziców współorganizowała zabawy karnawałowe, festyny szkolne, finansowała nagrody, wspierała wycieczki i uczestniczyła w życiu szkoły.
W szkole od wielu lat działa Izba Tradycji. To miejsce gromadzi informacje, pamiątki i eksponaty związane z życiem, tradycją oraz obyczajami regionu. Eksponaty są darami mieszkańców Czarnowąs. Obecnie Izba Tradycji ponownie służy uczniom, nauczycielom i społeczności lokalnej.
PSP nr 31 im. UNICEF w Opolu
Z dniem 1 stycznia 2017 roku miejscowość Czarnowąsy została włączona do miasta Opola. Rozpoczął się nowy etap w historii placówki. Zespół Szkół w Czarnowąsach przekształcił się w Zespół Szkół w Opolu, w skład którego wchodziły Gimnazjum nr 11 w Opolu oraz Publiczna Szkoła Podstawowa nr 31 w Opolu.
Od 1 września 2017 roku Zespół Szkół został zlikwidowany, pozostawiając Publiczną Szkołę Podstawową nr 31 w Opolu.
Dnia 28 maja 2020 roku szkole nadano imię UNICEF. Pełna nazwa placówki brzmi:
Publiczna Szkoła Podstawowa nr 31 im. UNICEF w Opolu.
W dniu 28 listopada 2024 roku zakończyła pracę w szkole dyrektor mgr Ewa Drop, przenosząc się do Kuratorium Oświaty w Opolu. Powierzenie funkcji dyrektora do końca roku szkolnego 2024/2025 objęła mgr Agnieszka Wieczorek.
W kwietniu 2025 roku odbył się konkurs na dyrektora szkoły, który wygrała mgr Agnieszka Wieczorek. Na stanowisko drugiego wicedyrektora została powołana mgr Natalia Morawska.
Dziś Publiczna Szkoła Podstawowa nr 31 im. UNICEF w Opolu jest placówką z bogatą historią, silnymi tradycjami i nowoczesnym spojrzeniem na edukację. Od blisko dwóch wieków uczy, wychowuje i inspiruje kolejne pokolenia uczniów.
Oś czasu – najważniejsze daty
1830 – początki szkoły w Czarnowąsach
1911 – odejście od zarządu kościelnego i rozbudowa szkoły
1934–1935 – budowa budynku obecnego przedszkola
1945 – organizacja polskiej szkoły po II wojnie światowej
1946 – sztandar szkoły i pierwszy LZS w Polsce
1961 – pierwszy telewizor i remont starej szkoły
1978 – oddanie nowego budynku szkolnego
1988 – otwarcie sali gimnastycznej
1990 – szkoła przechodzi pod samorząd gminy Dobrzeń Wielki
1998/1999 – pracownia komputerowa i Internet w szkole
1999 – powstanie Publicznego Gimnazjum
2002 – utworzenie Zespołu Szkół w Czarnowąsach
2004–2011 – projekty międzynarodowe i rozwój Stowarzyszenia MUW
2017 – Czarnowąsy zostają włączone do Opola
2020 – nadanie szkole imienia UNICEF
2024 – zakończenie pracy przez dyrektor Ewę Drop
2025 – dyrektorem szkoły zostaje mgr Agnieszka Wieczorek
